Việc lựa chọn Hà Nội để triển khai trước mô hình phát triển nhà ở cho thuê không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu thực tế của Thủ đô mà còn tạo cơ sở hoàn thiện cơ chế, chính sách trước khi áp dụng rộng rãi tại các đô thị lớn và vùng kinh tế trọng điểm.
Chiều 25/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp với UBND TP Hà Nội cùng các bộ, ngành liên quan về định hướng phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô.
Kết luận cuộc họp, Thủ tướng cho biết các bên đã đạt sự đồng thuận cao trong việc tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng, hoàn thiện hành lang pháp lý và thúc đẩy các nhiệm vụ phát triển nhà ở cho thuê trong thời gian tới.
Theo Thủ tướng, phát triển nhà ở thương mại phù hợp khả năng chi trả và mở rộng quỹ nhà cho thuê là định hướng lớn của Đảng và Nhà nước. Đặc biệt, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê, được xem là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển thị trường bất động sản giai đoạn mới.
Là trung tâm chính trị, hành chính và một trong những đô thị có tốc độ đô thị hóa nhanh nhất cả nước, Hà Nội được lựa chọn để xây dựng mô hình thí điểm. Việc triển khai trước tại Hà Nội sẽ giúp đánh giá hiệu quả, rút kinh nghiệm và hoàn thiện chính sách trước khi mở rộng ra các địa phương khác.
Các đại biểu đánh giá thời gian qua, công tác phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Hà Nội không chỉ hoàn thành vượt kế hoạch phát triển nhà ở xã hội năm 2025 mà còn đang triển khai hàng loạt dự án cho giai đoạn tiếp theo.
Tuy nhiên, thị trường hiện vẫn tồn tại sự mất cân đối lớn giữa cung và cầu. Nguồn cung tập trung nhiều vào nhà ở thương mại và sản phẩm để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn với mức giá phù hợp thu nhập của người dân còn khá hạn chế.
Trước thực trạng này, Thủ tướng yêu cầu chuyển mạnh định hướng phát triển nhà ở, từ ưu tiên nhà để bán sang phát triển song song giữa nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, phục vụ đông đảo nhóm đối tượng như công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức và viên chức.
Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, nếu phân khúc nhà ở cho thuê phát triển hiệu quả sẽ góp phần giảm áp lực sở hữu nhà ở và tạo sự lan tỏa tích cực tới toàn bộ thị trường bất động sản.
Bên cạnh đó, Thủ tướng cho rằng Nhà nước không thực hiện bao cấp về nhà ở nhưng cũng không để thị trường tự điều tiết hoàn toàn. Vai trò của Nhà nước là kiến tạo thông qua quy hoạch, chính sách đất đai, công cụ tài chính – tín dụng nhằm đảm bảo thị trường vận hành minh bạch, lành mạnh; doanh nghiệp có lợi nhuận hợp lý và người dân tiếp cận được chỗ ở ổn định với chi phí phù hợp.
Một nội dung đáng chú ý được Thủ tướng yêu cầu là xử lý dứt điểm các tài sản công về nhà ở đang bị bỏ hoang hoặc sử dụng kém hiệu quả, gắn trách nhiệm cụ thể với người đứng đầu để tránh thất thoát, lãng phí. Đồng thời, việc xét duyệt đối tượng hưởng chính sách ưu tiên phải được kiểm soát chặt chẽ nhằm ngăn chặn tình trạng trục lợi và đầu cơ.
Phát triển nhà ở cho thuê cũng cần đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, sử dụng đất, phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng và quản lý dân cư. Định hướng ưu tiên là phát triển nhà ở gắn với mô hình đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), các khu chỉnh trang đô thị, khu công nghiệp và các hành lang kinh tế có hạ tầng đồng bộ.
Về nguồn lực, Thủ tướng cho rằng ngân sách nhà nước giữ vai trò quan trọng nhưng không thể là nguồn lực duy nhất. Cần mở rộng huy động vốn tư nhân, vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư và hệ thống tín dụng nhằm tạo động lực cho thị trường phát triển.
Hà Nội phải rà soát quỹ đất, khởi công dự án trong tháng 6/2026
Tại cuộc họp, Thủ tướng giao Hà Nội đi đầu trong triển khai mô hình thí điểm. Thành phố cần khẩn trương rà soát quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị, nông thôn cũng như quỹ đất và quỹ nhà công đang khai thác chưa hiệu quả để xây dựng phương án phát triển nhà ở cho thuê, báo cáo kết quả trong tháng 6/2026.
Song song đó, Hà Nội phải chủ động đánh giá nhu cầu thực tế, xác định nhóm đối tượng thụ hưởng, cơ chế đầu tư và xây dựng mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu của người dân sinh sống, làm việc tại Thủ đô, bao gồm cả cán bộ, công chức, viên chức thuộc các cơ quan Trung ương. Thành phố được yêu cầu phấn đấu khởi công một số dự án ngay trong tháng 6/2026.
Đối với Bộ Xây dựng, Thủ tướng yêu cầu chủ động tham mưu các chính sách mới và xây dựng cơ chế tổng thể cho phát triển nhà ở cho thuê, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình triển khai tại các địa phương.
Về lâu dài, Chính phủ định hướng nghiên cứu phát triển thị trường nhà ở theo bốn nhóm gồm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách.
Ngoài ra, một số cơ chế mới cũng được gợi mở như nghiên cứu mô hình thuê nhà dài hạn từ 15–20 năm hoặc lâu hơn; yêu cầu các dự án nhà ở thương mại dành tỷ lệ quỹ nhà nhất định cho mục đích cho thuê.
Thủ tướng cũng giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nghiên cứu gói tín dụng ưu đãi dành cho các chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dài hạn, theo hướng duy trì lãi suất ổn định và thời hạn vay phù hợp với chu kỳ hoàn vốn của dự án, báo cáo trong tháng 7/2026.
